مُدافینیل،داروی بیداری و هوشیاری

– مُدافینیل چیست: 

داروی مُدافینیل(MODAFINIL) که با تاثیر بر دپامین،نور اپی نفرین،سروتونین،هیستامین ،گلوتامات و گابا اثر می کند،بمانند یک داروی محرک سیستم عصبی باعث کاهش خواب آلودگی و افزایش هوشیاری و بهبود تمرکز و غِنای تفکر و ادراک می گردد.همچنین گفته شده که ممکن است تکانشگری را نیز کاهش دهد.مُدافینیل اولین بار در سال ۱۹۹۸ در سازمان دارو -غذای امریکا (FDA)پذیرفته شد تا برای حمله های خواب (نارکولپسی) و همینطور خواب آلودگی روزانه در کسانیکه شبها دچار قطع تنفس (آپنه ی انسدادی خواب) می گردند مصرف شود.مدت زیادی نیست که این دارو وارد ایران شده است و امیدواریم مانند قرص ریتالین تب مصرف آن در بین دانشجویان بالا نگیرد.این دارو برای اختلال بیش فعالی(ADHD) به تصویب نرسیده است ولی بنا بر تجربه و تشخیص روانپزشک  گاهی بعنوان درمان کمکی در مشکلات ذهنی   می تواند به کار رَوَد. هر چند این دارو اعتیاد آور نیست ولی قطع ناگهانی آن ممکن است منجر به علایم ترک گردد.هر گونه شک و ابهامی که در مورد حکمتِ تجویز این دارو دارید با پزشک خود مطرح کنید و توضیحات قانع کنندهٔ او را فقط از زبان خودش بشنوید چرا که شنیدن اطلاعات ناقص از متصدیان داروخانه‌ها یا خواندن بروشور داخل جعبهٔ دارو یا جستجو در صفحاتی مانند ویکی پدیا، کافی  نیست و ممکن است شما را در مورد تجویز پزشکتان دچار سوء تفاهم کند.

– موارد مصرف مُدافینیل
این دارو در موارد زیر و صرفا با تجویز پزشک متخصص قابل مصرف می‌باشد: modafinil-thoughts-featured
۱- کاهش خواب آلودگی در حمله ی خواب (NARCOLEPSY)
۲-کاهش خواب آلودگی در آپنه ی انسدادی خواب (OBSTRUCTIVE SLEEP APNEA)
۳-کاهش خواب آلودگی در اختلال خواب ناشی از کارهای شیفتی(SHIFT WORK SLEEP DISORDER)
۴- .سندرم خستگی مزمن(CHRONIC FATIGUE SYNDROM)
۵- اختلال کمبود تمرکز و بیش فعالی(ADHD)
۶- اختلال افسردگی(MDD)
۷- درمان خواب آلودگی در بیماران اِم اِس(MS)
۸- درمان خواب آلودگی در بیماران پارکینسونی(PARKINSON)
۹- در طب نظامی و شغلی برای مقابله با خستگی و محرومیت از خواب

۱۰-توجه داشته باشید که این دارو آی کیو(IQ) ی شما را بالاتر نمیبرد و شما را باهوشتر نمی کند.

 

– منع مصرف مُدافینیل:

۱-ممکن است این دارو توسط برخی از دانشجویان روانشناسی و پزشکی که تسلط علمی کامل بر فیزیولوژی و سود و زیان داروها ندارند به شما معرفی شود .آنها ممکن است سلامتی و حتی زندگی شما را به خطر بیندازند.توصیه میکنم تا قبل از مشورت با یک روانپزشک ،توصیه های آنها را عملی نکنید.

۲- بهیچ وجه من الوجوه ،صرفا با خواندن این مطلب یا مطالب مشابه در اینترنت شروع به خوردن این دارو نکنید، یا سرخود دارویی که برای شما تجویز شده است را به دیگران توصیه نکنید.
۳-مصرف همراه با الکل ممنوع است.
۴- مصرف در حاملگی و شیردهی ممنوع است.(با مصرف این دارو احتمال سقط خودبخودی بالاست)
۵- اگر سابقه ی اختلال دو قطبی یا روانپریشی دارید،این دارو ممنوع است.
۶- اگر زمینه ی معتاد شدن را دارید ،ممنوع است.

۷-در اختلالات شدید کبدی و کلیوی

 ۸-در  پرولاپس دریچه میترال
۹- در بزرگ شدن(هیپرتروفی)بطن چپ
۱۰-اگر داروهای MAO INHIBITORمیخورید این دارو ممنوع است.
۱۱-اگر افکار خودکشی دارید این دارو ممنوع است.
۱۲- اگر به مدافینیل یا داروی مشابه آن:آرمدافینیل(armodafinil) آلرژی دارید ممنوعند.

– اسامیِ دارو :

نام ژنریک:

Modafinil

_نام تجاری  

Provigil

– دوزاژ و نحوه ی مصرف مُدافینیل:

 
۱-این قرص در دوزهای ۱۰۰ و ۲۰۰  میلی گرمی موجود است که صرفا با نسخهٔ پزشک قابل تهیه می‌باشد. بهتر است یکبار در صبح مصرف شود

۲- با یا بدون غذا می توانید مصرف کنید.

۳-صبح ها فقط مصرف کنید مگر اینکه دستور پزشک چیز دیگری باشد.

۴-اگر یک وعده از قرص را فراموش کردید می‌توانید آن را بمحض اینکه متوجه شدید مصرف کنید ولی اگر به عصر کشیده است ،تا فردا دیگر نخورید.

۵-قرص را در دمای معمولی اتاق (۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد)و دور از گرما و رطوبت و نور نگه دارید.آن را پشت آینه ی دستشویی ذخیره نکنید.

۶-خیلی خیلی مراقب باشید که بچه‌های کوچک دستشان به این قرص و سایر قرصهای اعصاب نرسد.

۷-لیست همه ی داروها، حتی ویتامینهای مصرفی خودتان را به پزشکتان اطلاع دهید.

۸- مدافینیل منجر به بی اثر شدن قرصهای ضد حاملگی می گردد و احتمال باردار شدن حتی با مصرف داروی ضد بارداری وجود دارد.

۹- با انکه حدود بیست سال از معرفی این دارو گذشته است ولی ما هنوز تاثیرات بلند مدتی که این دارو میتواند بر روی مغز بگذارد  را نمیشناسیم. بعضی از متخصصین معتقدند مصرف طولانی مدت این دارو ممکن است در دهه های بعدی زندگی،منجر به ایجاد رفتارهای ضد اجتماعی(آنتی سوشیال) ، سرکوب و محدود شدن هیجانات -احساسات  و یا محرومیت مزمن از خواب گردد .

۱۰-قطع ناگهانی دارو ممکن است منجر به خواب آلودگی و ضعف شدید  یا ایجاد بی انگیزگی و افسردگی  گردد.

۱۱-این قرص احتمال دارد فشار خون شما را بالا ببرد یا در شما طپش قلب و بی نظمی ضربان ایجاد کند.

۱۲-اگر برای اختلال خواب ناشی از  کار شیفتی میخورید ،یکساعت قبل از شروع کار آن را مصرف کنید.

۱۳-این دارو ممکن است در ابتدای مصرف ،حالت گیجی بدهد .پس تا زمانی که اثر این دارو را بر روی خودتان به بوضوح مشاهده نکرده اید،آنرا هنگام رانندگی یا کارهایی که به دقت بالا احتیاج دارند مصرف نکنید.

۱۴-وسوسه نشوید تا دوزهای بالاتر را مصرف کنید.

۱۵-توجه داشته باشید که مدافینیل نمیتواند اختلال خواب یا کمبود خواب شما را درمان نماید.دیگر اینکه این دارو ممکن است همیشه نتواند نقش بیدارکنندگی  خود را بخوبی انجام دهد.

۱۶- با مصرف این دارو سبک طبیعی زندگی خود را تغییر ندهید.

۱۷- عوارض دارویی حتی یک لکه ی قرمز روی پوست را جدی بگیرید چرا که ممکن است سرآغاز یه بیماری وحشتناک پوستی یا کبدی کلیوی باشند.

۱۸-فشار خون خود را همیشه چک کنید.

۱۹-در سالمندان بیشتر مراقب عوارض جانبی باشید.

۲۰درکودکان احتمال واکنشهای کشنده پوستی (سندرم استیونس جانسون)بالاتر است.

 

عوارض مُدافینیل: 

۱-عوارض گذرا و کم خطر:
– این عوارض یا خودشان بتدریج برطرف می‌شوند و یا با یک تجویز دیگر بسرعت قابل رفع هستند بنابرین وقوعِ آن‌ها مجوزی برای قطعِ آن‌ها نیست و شما فقط باید با پزشکتان تماس بگیرید:
-سردرد (۳۳ در صد مصرف کنندگان)
– تهوع ( ۱۱ درصد مصرف کنندگان)
-گرفتگی بینی ،رینیت ( کمتر از ده درصد)
– تحریک پذیری
-اضطراب
– کمردرد
-بی خوابی
 -اسهال
-سوهاظمه،رودل کردن
-گیجی

۲- عوارض نادر ولی خطرناک:
هر چند این عوارض کمیاب و نادرند ولی چنانچه آن‌ها را مشاهده کردید بسرعت باید برای بررسی آن‌ها بصورت حضوری به پزشک خودتان یا در صورت عدم دسترسی به ایشان به بیمارستان مراجعه کنید: 

۱-اگر دچار آلرژی شُدید این قرص را مصرف نکنید. علایم آلرژی می‌تواند این‌ها باشد: سرفه، تنگی نفس، خس خس سینه، ورم کردن لب یا زبان یا صورت، ورم کردن گلو، خشونت صدا،خارش و قرمزی و دون دون شدن پوست، کهیر در هر نقطه از پوست. (احتمال سندرم استیونس جانسون)
-گیجی و ناهوشیاری و سردرگمی
– تب و لرز و گلودرد
– بثورات پوستی و خارش زیاد یا کهیر
-تغییر در خلق مانند:پرخاشگری،بیقراری(آژیتاسیون)،اضطراب،افسردگی،احساس خیلی سر حال بودن،توهم،تحریک پذیری
-درد عضلات یا مفاصل
-سردرد مداوم و مقاوم
-افکار یا اقدام به خودکشی
-تورم دستها یا زانوها یا پا
-علایم قلبی:دردسینه،ضربان سریع یا نامنظم قلبی،تنگی نفس
-مشکلات کلیوی:مشکل در تخلیه ادرار،خون در ادرار،افزایش وزن زیاد
-علایم کبدی:ادرار سیاه،درد معده،فقدان اشتها،زردی پوست،زردی چشم،مدفوع بی رنگ
-کبودی و خونریزی غیر عادی زیر پوست
-خستگی و ضعف غیر عادی

-تداخل های دارویی مُدافینیل:

۱-مصرف همزمان این داروها اثر مدافینیل را کم میکنند:کاربامازپین(carbamazepin)،فنوباربیتال(phenobarbital)،ریفامپین(rifampin)

۲-این داروها عوارض جانبی مدافینیل را افزایش می دهند:کتوکونازول(ketoconazol)،اریترومایسین(erythromycin)

۳-مدافینیل عوارض جانبی این داروها را افزایش می دهد:کلومی پرامین(clomipramin)،دزی پرامین(desipramin)،دیازپام(diazepam)،هیدانتویین ها(hydantoins) مثل فنی تویین(phenytoin)،امپرازول(omeperazole)،پروپرانولول(propranolol)،وارفارین(warfarin)

۴-مدافینیل اثر این داروها را کم میکند:داروهای هورمونی مانند قرصهای جلوگیری از بارداری،میدازولام(midazolam)،کوئتیاپین(quetiapine)،تریازولام(triazolam)،سیکلوسپورین(cyclosporine)

مسمومیت دارویی مُدافینیل:

– در صورت خوردن تعداد زیاد قرص و مسمومیت با آن( چه اشتباهی و چه به قصد آسیب زدن به خود ) فورا فرد مبتلا را به مرکز درمان مسمومیتهای دارویی (در تهران بیمارستان لقمان ) برسانید.یا در کل کشور به شماره ۱۴۹۰ زنگ بزنید و گزینه ی دوم را انتخاب کنید.

رهنمودهای کلی: 
۱– توجه داشته باشید که تمام داروهای روانپزشکی فقط بنابر تشخیص یک روانپزشک که از مکانیسم اثر آن‌ها و از نحوهٔ تعامل نروترانسمیتر‌ها و رسپتور‌ها در سلولهای عصبی آگاهیِ کامل داشته و برآن‌ها مسلط است قابل تجویز است و مصرف خودسرانهٔ دارو‌ها آن هم فقط با کسبِ اطلاعات سَرسَری از صفحات اینترنتی و یا توصیه‌های ناقصِ دانشجویی و یا با الگو گرفتن از نسخهٔ سایر بیماران و تهیه آن‌ها از مراکز غیر مجاز خیابانی، بسیار خطرناک است و عواقب آن قابل پیش بینی نیست.IMG_20160805_153636

۲-همچنین در جریان باشید که سود و زیان یک دارو را باید در مقایسه با یکدیگر بسنجید و به صرف وجود یک عارضهٔ کوتاه مدت، خودتان را به اشتباه از مصرف دارویی که می‌تواند سرنوشت خلق و رفتار و شخصیت شما را به سمت یک زندگی سالم و پر از آرامش سوق دهد، محروم نکنید.
-منابع

www.Rxlist.com
www.drugs.com
www.Medlinplus.gov
www.darooyab.ir

kaplan &sadock’s Synopsis Of Psychiatry

 

نویسنده: دکتر پرویز علی وردی (روانپزشک) 
-وبسایت:  www.parvizaliverdi.com 

-تلفن وقت دهی ۸۸۵۵۶۹۴۶( از مشاوره یا پاسخ از طریق تلفن معذوریم) 

-پی نوشت: کپی برداری و حذف نام نویسنده عملی غیر اخلاقی بوده و درشان یک انسان فرهیخته نیست.

32 Comments on مُدافینیل،داروی بیداری و هوشیاری

  1. سلام آقای دکتر. قرص رو برای مصرف یک ماه برای آمادگی در امتحان میخوام. نیاز دارم که کمتر بخوابم. چطوری تهیه کنم. آیا در این مورد اصلا مجاز به استفاده هستم؟

  2. سلام اقای دکتر من امسال کنکور دارم وهمیشه احساس خواب الودگی دارم وصبحا بعدبیدارشدن حدودایک ساعت(معمولا۹-۱۰)میخوابم وباز هم خواب الودم ایا میتونم این یک سال از این قرص استفاده کنم؟

  3. سلام
    وقت بخیر شغل من رانندگی است واکثر وقتها چرت سراغم میاد و نمیتوانم توقف کنم جهت استراحت آیا مصرف قرص جوابگو است یا خیر لطفا پاسخ بدهید متشکرم

  4. سلام و درود به استاد عزیز .بنده دچار مشکل خواب بیش از حد هستم . مثلا هر ساعتی که بخوابم اگه کسی منو بیدار نکنه میتونم ۲۴ ساعت الی بیشتر بخوابم و در برخی مواقع از خواب ۲۴ ساعتی مه بیدار میشم هم بازم پس از گذشت نیم ساعت خوابم میاد. به نظر شما مصرف این قرص میتونه برای من مفید باشه؟

    • بله اگر ریشه پر خوابی شما افسردگی یا دیس تایمی باشه مفیده ولی اگر علت دیگه ای مثل افزایش اوره ،اسیداوریک ،کمکاری تیرویید، بالابودن کلسترول،در کار باشه ،باید اونها رو درمان کنید

  5. با عرض سلام و ادب و وقت بخیر.آقای دکتر ممیشه لطف کنین توضیح بدین که پنیک و فوبیا در اثر چی ایجاد میشه,منظورم اینه که مکانیسم فیزیولوژیکی ای که در مغز رخ میده?چرا افراد به این دو اختلال مبتلا میشن?آیا جنبه ارثی و ژنتیکی داره?یه دنیا ممنون میشم برام توضیح بدین

  6. من مدام در طول روز خواب الود هستم وحتی بعد از یه ربع نشستن کاملا خوابم میبره وهمیشه احساس خستگی زیادی دارم تا حدی که بیشتر از یه ساعت نمیتونم درس بخونم یا کاری رو انجام بدم یا حتی یه جا ساکن بشینم .. موقع امتحان یا قرار مهم یا هرچیزی که برام مهم باشه استرس خیلی شدیدی دارم تپش قلبم و دمای بدنم بالا میره ..و هم اینکه نمیتونم سر جلسه امتحان به دلیل اضطراب زیاد چیزی که باید بنویسم رو به یاد بیارم در ضمن من سابقه مصرف قرص های افسردگی رو‌داشتم حدود دو سال پیش به خواست خودم قطع کردم چون اونا هم باعث خواب الودگیم هم درد معده و هم افزایش وزنو ریزش موهام میشدن .میخواستم بدونم میتونم قبل امتحان یا کارهای مهم این قرص رو مصرف کنم یا حداقل یه بار در روز برای جلوگیری از خواب و خستگیم

  7. سلام خسته نباشید
    من دو ساله مبتلا به ام اس هستم و تحت نظر پزشک هر روز قرص مودافینیل و سرترالین مصرف میکنم.یکبار به خواست خودم و ناشی از خستگی قرص خوردن داروهامو قطع کردم که عوارض بسیار شدیدی داشت از نظر روحی و خستگی از قبل از مصرف دارو بدتر شدم که مجددا مجبور به مصرف شدم اما احساس میکنم دیگه تاثیر چندانی نداره… سرترالین دوز ۵۰ و مودافینیل دوز ۱۰۰ میخورم.دکتر اجازه خوردن یک دوز ۱۰۰ سرظهرایی که احساس خواب الودگیم زیاده و ناچارم بیدار باشم داده و نه هر روز … ولی میترسم بخورم که وابستگیم بیشتر بشه…
    سوالم این هست که برای اثر بخشی بهتر بین این دو قرص فاصله ی زمانی بزارم؟چون هر روز با هم و یکباره در دهان قرار میدم…و سوال بعدی اینکه اگه یه روزی خوب بشم این اعتیاد ناشی از این قرص ها از بین میره؟همش نگران این وابستگی هستم
    ممنونم

    • بله با فاصله ی چهارساعت از هم بخورید
      همینجور با احتیاط و زیر نظر پزشک باشید هیچوقت وابسته نمیشید.شما فرهنگ پزشکی دارید افرین

  8. دکتر عزیز سلام …
    من از خواب که پا میشم بمب انرژیم.
    اما همین که دست به کار میبرم بعد حدود نیم ساعت انگار به شدت از همه چیز زده میشم.ی کوچولو هم جلو پیشیونیم درد میگیره. جالب اینکه متوجه شدم اگر توی محیط شاد قرار بگیرم یا چیزی که دوست دارم رو انجام بدم بازم بعد مدت کوتاه و غیر معقولی بی علاقه و ناتوان و بی انگیزه میشم.طوری که نوشتن و خوندن همین جملات هم برام سخت میشه 🙁
    حدود ۲ماهه سرترالین مصرف میکنم. تاثیر چندانی نداره. دوز دارو رو ۱۰۰ میکنم احساس اجتماعی بودن و خوش خولقی پیدا میکنم اما در عین حال تغییر مطلوبی نداره و کماکان به تخت خواب پناه میبرم!
    دوزو ک بالاتر بردم دچار دلهره وحشت ناک و عدم تمرکز چشم و تعادل شدم…. کلا قطع کردم.

    به نظر شما داروهای محرک مثل ریتالین و … میتونه موثر باشه؟
    ممنونم

  9. سلام.دکتر روانپزشک قدیمیم برای من تشخیص پارانویید دادند و رسپریدون با دز دو میل هر شب تجویز کردن.دکتر روانپزشک جدیدی که رفتم فرمودن پارانویید نیستم و این الگوی رفتاری نادرست در ذهنم هست که باید با جلسات مشاوره درمان بشه و نیازی به مصرف رسپریدون ندارم.و فرمودن میتونم مدافینیل رو هم برای بیدار موندن در شیفت کاری مصرف کنم روزانه. با توجه به اینکه خودم احساس میکنم ممکنه پارانویید باشم مصرف مدافینیل و همزمان قطع رسپریدون برام مشکلات سایکوز به وجود نمیاره؟ واقعا نمیدونم چی کار کنم.

  10. سلام. بعد از قطع سرترالین دچار نوعی لرزش ( با احساس لرزش) سر در حرکت های ناگهانی و سیاهی رفتن چشم موقع بلند شدن؛ شدم.
    نوروزان هم مدام مصرف میکنم
    این علائمو جدی بگیرم یا به پزشک مراجعه کنم.
    یا داروی مکملی استفاده کنم
    سپاس گذارم

  11. سلام .من صبح ها که از خواب بیدار میشم تا ظهر خواب آلود و کسل هستم ..و اصلا نمیتونم هیچ فعالیتی انجام بدم .نه درس نه کلاس ..هیچی…خودم بیدارم ولی مغزم خوابه و اگه کلاس هم برم دائم چرت میزنم .اما اگه تا ظهر بخوابم بعدش سرحالم .حتی اگه شب زود هم بهوابم بازم صبح کسلم .میخواستم ببینم این قرص برای من مناسبه؟ مخصوصا زمانی که مجبورم صبح ها برم کلاس ؟

    • هنوز راه هایی هست شنا نرفتی.فوری نیخوای بری سراغ دارو؟
      ورزش مرتب کردی؟هفته ای دو بار کوه و استخر رفتی؟

  12. سلام آقای دکتر من صبح ۴بیدارمیشم میرم سرکار تا۸شب درطول روز دچار خواب آلودگی میشم واین خواب آلودگی وچرت زدن باعث میشه از کاراخراج بشم ایامصرف این دارو ک این همه درموردش حرف زدین رومیتونم مصرف کنم ممنون

    • اینهمه نبود …سه جهارتا پاراگراف بود
      مصرف این دارو بعد از انجام تست نقشه مغزی.تست mmpi.تست iva.و مصاحبه بالینی یکساعته توسط پزشک متخصص مجازه
      سر خود نه

Leave a Reply

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


*