شناخت ۹ تیپ شخصیتی؛ استراتژیهای ناهشیار بقا و ترسهای بنیادین
این مقاله ۹ تیپ شخصیتی انسان را معرفی میکند، ترسها و انگیزههای بنیادین آنها را بررسی میکند و مسیر رشد و خودآگاهی را نشان میدهد.
راز دلشوره صبحگاهی: چرا بعضیها با ترس و استرس بیدار میشوند
دلشورههای صبحگاهی یکی از شکایتهای رایج در کلینیکهای روانپزشکی و رواندرمانی است. این پدیده نتیجهٔ تعامل سه لایهٔ همزمان است: تغییرات فیزیولوژیک مانند افزایش کورتیزول و فعالشدن دستگاه سمپاتیک، الگوهای شناختی همچون نشخوار ذهنی و بزرگنمایی تهدید، و سازوکارهای روانپویشی شامل اضطراب جدایی، تعارضهای ناهشیار و فشار فراخود. این مقاله با رویکردی مرحلهبهمرحله نشان میدهد چگونه این سه لایه در لحظهٔ بیداری به هم میرسند و تجربهٔ دلشوره را شکل میدهند، و در پایان مسیرهای درمانی مبتنی بر تنظیم بدن، اصلاح شناخت، و کار روانپویشی را توضیح میدهد. این فهم چندبعدی کمک میکند دلشورهٔ صبحگاهی نه بهعنوان ضعف، بلکه بهعنوان پیام بدن و روان درک و درمان شود.
دزی پرامین برای چه کسانی مفید نیست؟
دزیپرامین، داروی ضدافسردگی سهحلقهای قدیمی، در درمان افسردگی، بهبود تمرکز، دردهای نوروپاتیک و سندروم روده تحریکپذیر نوع اسهالی (IBS-D) مؤثر است. با این حال، توصیه میشود در دردهای مزمن غیرعصبی، بیخوابی خالص، اضطراب خالص، تحریکپذیری بالا، بیماران دو قطبی و IBS با یبوست،تشنج و صرع مصرف نشود. انتخاب این دارو باید با توجه به نوع اختلال، ویژگیهای فردی و تیپ شخصیتی (اینیاگرام و MBTI) صورت گیرد. این مقاله مروری عملی و بالینی بر کاربردها و محدودیتهای دزیپرامین ارائه میدهد.
سهراب و گردآفرید؛ دیالکتیک آنیما و انیموس در صحنهٔ نبرد
تحلیل یونگی داستان سهراب و گردافرید؛ بررسی دیالکتیک انیما و انیموس و بازتاب آن در روان انسان، با تمرکز بر تعادل و تقابل درونی شخصیتها.
همانی میشوی که فکر میکنن هستی
اثر پیگمالیون یکی از پدیدههای مهم روانشناسی است که نشان میدهد انتظارات دیگران چگونه میتوانند واقعیت درونی و عملکرد بیرونی ما را شکل دهند. این اثر، نمونهای از پیشگویی خودتحققبخش است؛ یعنی وقتی دیگران باور دارند که ما توانمند، باهوش یا دوستداشتنی هستیم، ما نیز بهتدریج همان را در خود تجربه میکنیم. در این مقاله، ضمن مرور مفهوم علمی این پدیده، نمونههایی از تأثیر آن در روابط آموزشی، خانوادگی، درمانی و عاشقانه بررسی شدهاند تا نشان داده شود چگونه نگاه دیگران میتواند سازنده یا ویرانگر باشد.
سیستم عصبی، ترس، استرس و بقا: از آمیگدالا تا عصب واگ
وقتی تهدیدی حس میکنیم، آمیگدالا مثل یک نگهبان مخفی، آژیر خطر را بهسرعت به صدا درمیآورد و بدن را برای «جنگ یا گریز» آماده میکند. این پاسخ فوری، ما را از خطرات نجات داده، اما اگر مداوم فعال بماند (مثل اضطراب مزمن)، به آرامی روان و بدن ما را میفرساید.
نظریه پلیواگال به ما یاد میدهد که کلید واقعی سلامت روان و کیفیت روابط، توانایی بازگشت از حالت دفاعی به «حالت اجتماعی» و ایمن است؛ یعنی جایی که میتوانیم ارتباط برقرار کنیم، لمس کنیم، صدا بشنویم و آرام بگیریم.
اگر در این چرخه بقا گیر کنیم، نهتنها بیمار میشویم، بلکه دیگر نمیتوانیم بهطور واقعی عاشق شویم، گوش بدهیم یا همدل باشیم.
پس یاد گرفتن تنظیم آمیگدالا و فعالسازی عصب واگ، یک مهارت حیاتی برای نجات روان، بدن و روابط ماست — مهارتی که هرکسی باید بخواند، بیاموزد و تمرین کند.
این متن دعوتی است برای خروج از حالت بقا و ورود به دنیای امنیت، عشق و ارتباط واقعی
روشهای کاربردی در مواجهه با خطر ،مهار آمیگدال
در لحظههایی که صدای آژیر و انفجار، مغز و روان را فلج میکند، هیچ فرمانی نمیتواند آمیگدالا (مرکز ترس در مغز) را با منطق آرام کند. اما بدن، راههای قدیمیتر و عمیقتری بلد است: با نفس، با تماس، با ریتم، با جویدن و لمس ساده یک شیء کوچک. در بحران، زنده ماندن روانی یعنی بازگرداندن حضور به همین «الان»؛ یعنی به جای جنگیدن با مغز، به بدن تکیه کردن. همین تمرینهای ساده، واگ را فعال میکند، سیستم ایمنی روانی را بیدار میکند، و اجازه میدهد زیر آتش، هنوز بگویی: «من هستم.»
عصب واگ قهرمان پنهان در دل بحرانها
عصب واگ پل زنده بین مغز و بدن، و کلید اصلی آرامش در بحران است؛ وقتی فعاله، ضربان قلب آرام، تنفس عمیق، گوارش روان و ذهن متمرکز باقی میمونن.
انسانی که واگ قوی داره، در دل بحران به جای فروپاشی، میتونه حضور قوی داشته باشه، درست تصمیم بگیره، و حتی مهربانی رو حفظ کنه.واگ به ما یاد میده به جای جنگ و فرار، روی زانوی خود بایستیم و ریشهایتر با زندگی روبهرو بشیم.
تقویت واگ یعنی تمرین آرامش، تنفس، و بازگشت به خود، نه وابستگی به عوامل بیرونی.واگ همان نیروی درونیای است که ما را در طوفانها، پایدار نگه میدارد.
آدم اَمن زندگی تان را وارد میدان جنگ نکنید
آدم امنتان را وارد میدان جنگ نکنید در این مقاله میخواهم به یک نکته ی مهمی که خیلی از زوجین و پارتنرها از آن غافلند […]
کمالگرایی،مادر ِ همه ی بیماریها
کمالگرایی شاید در نگاه اول فضیلت بهنظر برسد، اما در واقع میتواند ریشهی بسیاری از رنجهای پنهان و آشکار ما باشد. اگر یاد بگیریم به جای “کامل بودن” ، بتدریج “کامل شدن” را تمرین کنیم، آنگاه زندگی برایمان نه میدان مسابقه، بلکه بستری برای تجربه، رشد، خطا و لذت خواهد بود.