خوب و بد ِ قرص اولانزاپین

بی اشتهایی عصبی

– اولانزاپین چیست:
اولانزاپین (olanzapine) جزو دسته دارویی ضد روانپریشی (antipsychotic) و ضد سرخوشی (antimanic) می‌باشد که از طریق کاهش میزان دپامین  مغز اثر می کند ولی علاوه بر این موارد، این قرص کاربردهای دیگری هم دارد.این قرص  بنا بر تجربه و تشخیص روانپزشک بعنوان درمان کمکی در حالات نروتیک مانند اضطراب و وسواس و اختلالات خوردن (بی‌اشتهایی عصبی) و افسردگی هم می تواند به کار رَوَد. پس هر گونه شک و ابهامی که در مورد حکمتِ تجویز این دارو دارید با پزشک خود مطرح کنید و توضیحات قانع کنندهٔ او را از زبان خودش بشنوید. شنیدن اطلاعات ناقص از متصدیان داروخانه‌ها یا خواندن بروشور داخل جعبهٔ دارو یا صفحاتی مانند ویکی پدیا، کافی و کارآمد نیست و ممکن است شما را در مورد تجویز پزشکتان دچار سوء تفاهم کند.

– موارد مصرف اولانزاپین:
این دارو در موارد زیر و صرفا با تجویز پزشک متخصص قابل مصرف می‌باشد:
۱- بیقراری شدید (agitation)
۲- اختلال بی‌اشتهایی عصبی (anorexia nervoza): مبتلایان که اکثرا خانم هستند به تصور ِ واهی ِچاق بودن، از خوردن غذا امتناع می‌کنند.

الانزاپین
الانزاپین

۳-افسردگی مقاوم به درمان (treatment resistant depression)
۴- فاز سرخوشی (mania) اختلال دو قطبی (bipolar)
۵-بدبینی و پارانوییا (paranoia)
۶- توهم و هذیان در روانپریشی‌هایی مانند اسکیزوفرنی

۷- هر چند این دارو بهتر است بالای سن سیزده سالگی مصرف شود ولی ممکن است گاهی در اختلالات مخصوص کودکان مانند اختلالات طیف اوتیسم  و همچنین اختلال سلوک(conduct) بنا به صلاحدید پزشک بکار رود.
۸-روانپزشکان با تجربه که به مکانیسم اثر دارو‌ها مسلط هستند ممکن است این دارو را بنابر صلاحدید ِ بالینی خود، در مواردی چون حالات اضطرابی و وسواسی و همچنین اختلالات تجزیه ای (Dissociative Identity Disorder)بعنوان داروی مکمل برای کاهش مقاومت دارویی یا برای افزایش اثر سایر ِدارو به کار ببرند. بنابرین تجویز این دارو الزاما به معنای روانپریش بودن شخص مصرف کننده نیست. داروهای اعصاب موارد مصرف بیشماری دارند که همه یِ آن‌ها در بروشور دارویی یا در صفحات اینترنتی ذکر نشده است.

– منع مصرف اولانزاپین:
در سالمندان مبتلا به آلزایمر که همزمان دچار حالات روانپریشی (هذیان و توهم) می‌باشند بهتر است از تجویز این قرص پرهیز کنیم چرا که احتمال بروز سکته‌های ریز و خفیف مغزی (mini stroke) در آن‌ها بالا‌تر می‌رود.

– اسامی تجاری:
– زایپرکسا (zyprexa)
– زایپرکسا زادیس (zyprexa zadis)
– زولافرن (Zolafren)

-سیمبیاکس(symbyax):ترکیبی از اولانزاپین و فلوکستین(olanzapine+floxetine) است که برای افسردگی های مقاوم به درمان بکار میرود.البته این ترکیب در ایران موجود نیست.

 

زایپرکسا
زایپرکسا

 

– دوزاژ اولانزاپین:
این قرص در دوزهای۲. ۵(دو و نیم) و ۵ و ۱۰ میلی گرمی موجود است که صرفا با نسخهٔ پزشک قابل تهیه می‌باشد. دوز متوسط درمانی آن بین پنج تا ده میلی گرم است و یک بار در روز مصرف می‌گردد. دوز حداکثری آن بیست میلی گرم می‌باشد.
اگر یک وعده از قرص را فراموش کردید می‌توانید آن را بمحض اینکه متوجه شدید مصرف کنید ولی اگر تقریبا چند ساعتی بیشتر به مصرف وعدهٔ بعدی نمانده است این کار را نکنید و فقط قرص وعدهٔ بعدی را بخورید. در هر صورت از دوبل کردن قرص برای جبران وعدهٔ فراموش شده اجتناب کنید. قرص را در دمای معمولی اتاق و دور از رطوبت و نور نگه دارید. خیلی خیلی مراقب باشید که بچه‌های کوچک دستشان به این قرص و سایر قرصهای اعصاب نرسد.

– نکات مهم در مصرف اولانزاپین:
۱-اگر دچار آلرژی شدید این قرص را مصرف نکنید. علایم آلرژی می‌تونه این‌ها باشه: سرفه، تنگی نفس، خس خس سینه، ورم کردن لب یا زبان یا صورت، ورم کردن گلو، خارش و قرمزی و دون دون شدن پوست، کهیر در هر نقطه از پوست.
۲-سالمندانی که دچار انواع دمانس (زوال عقل) و آلزایمر هستند ممکنه با خوردن این قرص بیش از دوازده هفته، مجددا دچار سکته‌های ریز مغزی شوند (mini stroke)
۳- ممکن است این قرص برای افراد چاق یا افرادیکه مستعد چاقی هستند انتخاب مناسبی نباشد
۴- این قرص ممکنه ۴ تا ۶ هفته طول بکشه تا اثرات خوبش رو نشون بده پس لطفا زود قضاوت نکرده و دارو را تا آنموقع قطع نکنید.
۵- در حاملگی و شیر دهی مصرف این دارو قدغن است.
عوارض اولانزاپین:
۱-عوارض خفیف: احتمال وقوع این عارضه‌ها یک در صد نفره. این عوارض یا خودشان بتدریج برطرف می‌شوند و یا با یک تجویز دیگه بسرعت قابل رفع هستند بنابرین وقوع ِ ان‌ها به معنای قطع ِ آن‌ها نیست و شما فقط باید با پزشکتان تماس بگیرید: -یبوست -گیجی -خشکی دهان و چشم -خواب آلودگی-خستگی، بیقراری، ضعف – احتباس مایعات – افزایش وزن – راش پوستی.
۲- عوارض جدی: هر چند این عوارض کمیاب و نادره ولی چنانچه آن‌ها را مشاهده کردید بسرعت باید برای بررسی ان‌ها حضوری به پزشک خودتان یا در صورت عدم دسترسی به ایشان به بیمارستان مراجعه کنید:
– اختلال قاعدگی در خانم‌ها
– بزرگ شدن سینه‌ها در مردان
-چاقی افراطی و افزایش کلسترول
-افزایش قند خون (دیابت)
-اختلال در ریتم و ضربان قلب
– تشنج
– بروز لختهٔ خونی در اندام‌ها
-حرکات غیر عادی و غیر اختیاری در صورت و بدن
– تورم مفاصل

– یک توصیهٔ مهم:
– توجه داشته باشید که تمام داروهای روانپزشکی فقط بنابر تشخیص یک روانپزشک که از مکانیسم اثر آن‌ها و از نحوهٔ تعامل نروترانسمیتر‌ها و رسپتور‌ها در سلولهای عصبی آگاهی ِ کامل داشته و برآن‌ها مسلط است قابل تجویز است و مصرف خودسرانهٔ دارو‌ها آن هم فقط با کسب ِاطلاعات سَرسَری از صفحات اینترنتی و یا توصیه‌های ناقص ِ دانشجویی و یا با الگو گرفتن از نسخهٔ سایر بیماران و تهیه آن‌ها از مراکز غیر مجاز خیابانی، بسیار خطرناک است و عواقب آن قابل پیش بینی نیست.
-همچنین در جریان باشید که سود و زیان دارو را باید در مقایسه با یکدیگر بسنجید و به صرف وجود یک عارضهٔ کوتاه مدت، خودتان را به اشتباه از مصرف دارویی که می‌تواند سرنوشت خلق و رفتار و شخصیت شما را به سمت یک زندگی سالم و پر از آرامش سوق دهد، محروم نکنید.

نویسنده: دکتر پرویز علی وردی (روانپزشک)
-وبسایت:  www.parvizaliverdi.com 
-پی نوشت: کپی برداری و حذف نام نویسنده عملی غیر اخلاقی بوده و درشان یک انسان فرهیخته نیست.

33 Comments

  1. باعرض ادب. دکتر من پانیک و افسردگی و وسواس داشتم که با کمک دکتر و خودم تونستم افسردگی و پانیک و از سره راه بردارم اما وسواس مونده بود.تا اینکه یک شب سره خود اومدم داروی پرفنازین دو میلی گرم رو شب ها به مدت یکی دو هفته با دوز یک چهارم رو شروع کردم به مصرف. یادمه تو حین مصرف اصلا حس خوبی نداشتم انگار داشت اون نشاط و سرحالی رو ازم میگرفت خلقم رو بجاش افسرده میکرد. این گذشت تا این که یک روز نزدیک شب یهو یه حالت پریشونی با استرس بدی بهم وارد شد اومدم با دستگاه فشارخون، فشارخونمو اندازه گیری کردم دیدم ضربان قلبم روی ۱۱۵ بود. خلاصه همون شب دیگه اون یک چهارمو نخوردم تا اینکه فردا صبح یهو یه حمله استرسی شدیدتر از روز قبل اومد سراغم و اومدم دوباره فشارخونمو اندازه گیری کردم دیدم اینبار ضربان روی ۱۴۵ بود بیقراری داشتم تا اینکه یدونه پروپرانولول ۱۰ خوردم و گذشت. رفتم دکتر روانپزشک جریان رو توضیح دادم برام اس سیتالوپرام، الانزاپین، کلردیازپوکساید تجویز کرد مصرف کردم روی وسواس و پانیک و خلقم تاثیر داشتن اما ضربان قلبم رو زیاد تغییری ندادن رفتم پیش متخصص قلب و عروق نوارقلب و اکو گرفت با یه آزمایش تیروئید نوشت جواب آزمایشم نشون دادم گفت مشکلی از نظره خوده قلب و تیروئید نداری.حالا با این شرح حالی که گفتم شما چی تشخیص میدید و فکر میکنید دکتر؟ اینم اضافه کنم من قبلا مشکل استرس و حمله پانیک و وسواس و خلق پایین داشتم اما تاکی کاردی نداشتم!الانم دارم الانزاپین و پروپرانولول و کلردیازپوکساید مصرف میکنم اما اس سیتالوپرام و مصرف نمیکنم چون هم احساس میکنم داروها خیلی میشن هم یادم میاد اونموقع که مصرفش میکردم دارو سنگینی بود. دیگه نمیدونم باید چه کاری انجام بدم اگه راهنمایی یا نظری دارید بگید الان دیگه اصلا نه میتونم ورزشم رو کنم مثل قبل نه…

    • درروهله اول ناشی از اضطراب شماست
      و در وهله ی دوم میتونه از عوارض داروی سروتونینیتون باشه

  2. سلام از عوارض قرص الانزاپین فراموشی کوتاه مدت یا فراموشی بلند مدت می‌تونه باشه آخه مادرم بدون تجویز پزشک استفاده میکنه

  3. سلام وقت بخیر جناب دکتر علی وردی..من چند ساله قرص های آلوینتا ۷۵ روزی دوتا و آسنترا ۱۰۰ روزی یکی و بوسپیرون یکی و الانزاپین ۵ یکی میخورم.نگرانی من از اینکه آیا این قرص هایی که میخورم باعث ضعیف شدن حافظه میشن؟و سوال دوم ام اینکه چونکه الانزاپین باعث چاقی من شده میخوام یک قرص مشابه برام پیشنهاد کنید ممنون میشم راهنمایی کنید.

  4. سلام آقای دکتر
    ممنون از وقتی که می‌گذارید
    من روزانه یک عدد آسنترا۵۰ و شب ها الانزاپین ۲/۵ برای اضطرابم میخورم. تازگیا داروخانه ها فقط ۵ میلی دارن. باتوجه به اینکه قرص های ۵ میلی خط نصف ندارن ایرادی ندارد نصفشون کنم؟

  5. با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما آقای دکتر. آیا مصرف قرص الانزاپین ۲٫۵ شبی نصف امکانش هست که باعث بروز سندرم نورولپتیک بدخیم بشه؟ با تشکر

  6. سلام. بنده روزانه یک عدد فلوکستین ۱۰ و شب ها یک عدد کوتیاپین ۲۵ مصرف میکنم. خیلی خیلی احساس بهتری دارم نسبت به همه چیز و حالم خوبه. میخواستم ببینم مصرف این دو قرص تداخلی نداره و مشکلی نداره؟ چون اکثر جاها دیدم فلوکستین رو با الانزاپین توصیه کردن

      • سلام اقای دکتر
        ۲۴سالمه یک ماهه لاموتریزین میخورم و چند روزه الانزاپین۵ نصفه . یکمی ریزش مو دارم ایا بعد از دوره درمان دوباره موهام رشد میکنه یا نه ؟ و الانزاپین برارفع کابوسهای شبانه و .. بهم دادن اما من میخوام چندکیلو وزن هم اضافه کنم .ایا بعد از دوره درمان و قطع الانزاپین دوباره بی اشتها میشم ؟

  7. سلام جناب دکتر دختری ۱۹ ساله دارم یک بار دو هفته بستری شده الان یک روز در میان شب ها آلانزاپین رهاکین و لیتیوم مصرف می کنه .. مشکلش اینه که در س هاش رو که سال آخره نمی تونه شروع کنه و گاهی اوقات از شدت عصبانیت به مدت چند دقیقه صداش مثل بچه ها میشه ..ممنون میشم راهنمایی بفرمایید. و سوال دیگر اینکه شبی که قرص می دیم راحت می خوابه ولی شبی که قرص نمی دیم تا صبح خواب نمی ره کدوم قرص را برای خواب شبانه ایشون از بین اون سه قرص تجویز می کنید. با تشکر

  8. سلام آقای دکتر
    من ۲۹ سالم هست. حدود یک ماه و نیم پیش با یک نفر صحبتی کردم و اون من رو دچار تردید در همه ی ابعاد زندگی کرد. طوری که شب خوابم نمیبرد و به کارهای عادی زندگیم هم نمیتونم برسم. همیشه این فکر با من هست و هی مجبورم به خودم اثبات کنم که خدا هست و زندگی هدف داره و این بحث ها. ولی باز هم افکار برمیگردند و من رو رها نمیکنند. از هیچی لذت نمیبرم با وجود اینکه خودم میدونم نباید اینطور باشه. در معاشرت ها و رفت و امد با بقیه سعی میکنم خودم رو کاملا عادی جلوه بدم. ولی واقعا از داخل اذیتم. فکر هی برمیگرده. گاهی وقتا به خودم میگم تو که پیش خودت این رو حل کردی پس دیگه مشکلت چیه. ولی باز هم از استرس و اضطراب زبونم بند میاد . آزمایش تبروئید دادم و کمی کم کاری تیروئید دارم. به روانپزشکی مراجعه کردم و ایشون به من داروهای سرترالین و الانزاپین ۵ و پروپرانول ۱۰ تجویز کردن. از مصرف اون ها خودداری کردم چون وقتی عوارضشون رو خوندم کمی ترسیدم. گفتم با شما مشورت کنم ببینم اینا خوب هستن و آیا من از این پیچ فکری خارج میشم؟ همش بغض دارم و کلا غمگینم کرده همواره.

  9. سلام، بنده بیماری بایپولار دارم و قرص های زیادی رو تجربه کردم ولی فقط وقتی که ترکیب الانزاپین و فلوکستین رو استفاده می کنم حالم خوبه و وقتی قطع میشه حالم بدتر از قبل میشه، میخواستم بدونم آیا باید مدام مصرف کنم؟ ممنون از پاسخگویی شما

  10. سلام دکتر خسته نباشید
    آیا مصرف همزمان یک چهارم قرص الانزاپین ۵ و یک دوم پرفنازین ۲ تداخل دارن؟؟؟لطفا جواب بدین؟🙏
    مادرم هر شب این ها رو باهم میخوره صبح هم آسنترا ۵۰ میخوره.ممنون میشم راهنمایب کنید.

    • اگر تجویز پزشکه نگران نباشید
      اگر تجویز خودشونه بهتره یکبار توسط روانپزشک ویزیت بشن

  11. سلام من از وقتی این دارو رو استفاده کردم مشکل در بلع دارم ممنون میشم بگید باید چیکار کنم باید مصرف دارو رو قطع کنم یا خیر

  12. سلام. دکتر همسرم ۱سال قرص آمیتریپتیلین ۱۰ مصرف میکرده روزی یکی.. یدفعه قرصو گذاشت کنار الان ۵۰روزی میشه ..اما بی خوابی شدید داره طوری که ۳روزه فقط ۲ساعت خوابیده.و بی قراری پای شدید که بیشتر شبا به سراغش میاد.ملاتونینم میخوره شبا انگار نه انگار تاثیری نداره. حتی کلونازپام ۲هم فقط میتونه ۲ساعت بخوابه..میگه دیگه قرص نمیخورم باید زجرشو بکشم.توروخدا دکتر پیشنهادتون چیه ؟ ایا اصن خوب میشه یا تا اخر عمرش اینجوریه؟ چقدر دیگه طول میکشه

    • خب بنده خدا از قرص خسته شده
      بله پیشنهادهای دیگه هم هست ولی اونا هم ممکنه به همین جا ختم بشه
      شاید ورزش به دادش برسه

      • عذر میخوام دکتر یعنی ۱ سال دارو خوردن خستگی داره؟
        از شما تعجب میکنم بجای اینکه بگید بره درمان درست بگیره تاییدش میکنید؟
        من ۷ سال دارو میخوام کنارش ورزش میکنم و راضیم ،در عوض خوردن قرص خب کیفیت زندگیم بالا رفته

  13. سلام من یک سالی هست که الانزاپین ۵ رو نصف میخورم زیر نظر روانپزشک
    الان ۱۵ کیلو اضافه وزن داشتم دکتر میخوان قطع کنن
    به من گفتن الانزاپین ۵ رو یک چهارم کنم بخورم به مدت یک ماه و بعد از یک ماه اون یک چهارم رو هم نخورم
    میخواستم بدونم این روش درسته؟ و اینکه اگه یه دفعه ای اون یک چهارم رو نخورم مشکلی ایجاد نمیشه؟

Comments are closed.