خوب و بد ِ قرص اولانزاپین

بی اشتهایی عصبی

– اولانزاپین چیست:
اولانزاپین (olanzapine) جزو دسته دارویی ضد روانپریشی (antipsychotic) و ضد سرخوشی (antimanic) می‌باشد که از طریق کاهش میزان دپامین  مغز اثر می کند ولی علاوه بر این موارد، این قرص کاربردهای دیگری هم دارد.این قرص  بنا بر تجربه و تشخیص روانپزشک بعنوان درمان کمکی در حالات نروتیک مانند اضطراب و وسواس و اختلالات خوردن (بی‌اشتهایی عصبی) و افسردگی هم می تواند به کار رَوَد. پس هر گونه شک و ابهامی که در مورد حکمتِ تجویز این دارو دارید با پزشک خود مطرح کنید و توضیحات قانع کنندهٔ او را از زبان خودش بشنوید. شنیدن اطلاعات ناقص از متصدیان داروخانه‌ها یا خواندن بروشور داخل جعبهٔ دارو یا صفحاتی مانند ویکی پدیا، کافی و کارآمد نیست و ممکن است شما را در مورد تجویز پزشکتان دچار سوء تفاهم کند.

– موارد مصرف اولانزاپین:
این دارو در موارد زیر و صرفا با تجویز پزشک متخصص قابل مصرف می‌باشد:
۱- بیقراری شدید (agitation)
۲- اختلال بی‌اشتهایی عصبی (anorexia nervoza): مبتلایان که اکثرا خانم هستند به تصور ِ واهی ِچاق بودن، از خوردن غذا امتناع می‌کنند.

الانزاپین
الانزاپین

۳-افسردگی مقاوم به درمان (treatment resistant depression)
۴- فاز سرخوشی (mania) اختلال دو قطبی (bipolar)
۵-بدبینی و پارانوییا (paranoia)
۶- توهم و هذیان در روانپریشی‌هایی مانند اسکیزوفرنی

۷- هر چند این دارو بهتر است بالای سن سیزده سالگی مصرف شود ولی ممکن است گاهی در اختلالات مخصوص کودکان مانند اختلالات طیف اوتیسم  و همچنین اختلال سلوک(conduct) بنا به صلاحدید پزشک بکار رود.
۸-روانپزشکان با تجربه که به مکانیسم اثر دارو‌ها مسلط هستند ممکن است این دارو را بنابر صلاحدید ِ بالینی خود، در مواردی چون حالات اضطرابی و وسواسی و همچنین اختلالات تجزیه ای (Dissociative Identity Disorder)بعنوان داروی مکمل برای کاهش مقاومت دارویی یا برای افزایش اثر سایر ِدارو به کار ببرند. بنابرین تجویز این دارو الزاما به معنای روانپریش بودن شخص مصرف کننده نیست. داروهای اعصاب موارد مصرف بیشماری دارند که همه یِ آن‌ها در بروشور دارویی یا در صفحات اینترنتی ذکر نشده است.

– منع مصرف اولانزاپین:
در سالمندان مبتلا به آلزایمر که همزمان دچار حالات روانپریشی (هذیان و توهم) می‌باشند بهتر است از تجویز این قرص پرهیز کنیم چرا که احتمال بروز سکته‌های ریز و خفیف مغزی (mini stroke) در آن‌ها بالا‌تر می‌رود.

– اسامی تجاری:
– زایپرکسا (zyprexa)
– زایپرکسا زادیس (zyprexa zadis)
– زولافرن (Zolafren)

-سیمبیاکس(symbyax):ترکیبی از اولانزاپین و فلوکستین(olanzapine+floxetine) است که برای افسردگی های مقاوم به درمان بکار میرود.البته این ترکیب در ایران موجود نیست.

 

زایپرکسا
زایپرکسا

 

– دوزاژ اولانزاپین:
این قرص در دوزهای۲. ۵(دو و نیم) و ۵ و ۱۰ میلی گرمی موجود است که صرفا با نسخهٔ پزشک قابل تهیه می‌باشد. دوز متوسط درمانی آن بین پنج تا ده میلی گرم است و یک بار در روز مصرف می‌گردد. دوز حداکثری آن بیست میلی گرم می‌باشد.
اگر یک وعده از قرص را فراموش کردید می‌توانید آن را بمحض اینکه متوجه شدید مصرف کنید ولی اگر تقریبا چند ساعتی بیشتر به مصرف وعدهٔ بعدی نمانده است این کار را نکنید و فقط قرص وعدهٔ بعدی را بخورید. در هر صورت از دوبل کردن قرص برای جبران وعدهٔ فراموش شده اجتناب کنید. قرص را در دمای معمولی اتاق و دور از رطوبت و نور نگه دارید. خیلی خیلی مراقب باشید که بچه‌های کوچک دستشان به این قرص و سایر قرصهای اعصاب نرسد.

– نکات مهم در مصرف اولانزاپین:
۱-اگر دچار آلرژی شدید این قرص را مصرف نکنید. علایم آلرژی می‌تونه این‌ها باشه: سرفه، تنگی نفس، خس خس سینه، ورم کردن لب یا زبان یا صورت، ورم کردن گلو، خارش و قرمزی و دون دون شدن پوست، کهیر در هر نقطه از پوست.
۲-سالمندانی که دچار انواع دمانس (زوال عقل) و آلزایمر هستند ممکنه با خوردن این قرص بیش از دوازده هفته، مجددا دچار سکته‌های ریز مغزی شوند (mini stroke)
۳- ممکن است این قرص برای افراد چاق یا افرادیکه مستعد چاقی هستند انتخاب مناسبی نباشد
۴- این قرص ممکنه ۴ تا ۶ هفته طول بکشه تا اثرات خوبش رو نشون بده پس لطفا زود قضاوت نکرده و دارو را تا آنموقع قطع نکنید.
۵- در حاملگی و شیر دهی مصرف این دارو قدغن است.
عوارض اولانزاپین:
۱-عوارض خفیف: احتمال وقوع این عارضه‌ها یک در صد نفره. این عوارض یا خودشان بتدریج برطرف می‌شوند و یا با یک تجویز دیگه بسرعت قابل رفع هستند بنابرین وقوع ِ ان‌ها به معنای قطع ِ آن‌ها نیست و شما فقط باید با پزشکتان تماس بگیرید: -یبوست -گیجی -خشکی دهان و چشم -خواب آلودگی-خستگی، بیقراری، ضعف – احتباس مایعات – افزایش وزن – راش پوستی.
۲- عوارض جدی: هر چند این عوارض کمیاب و نادره ولی چنانچه آن‌ها را مشاهده کردید بسرعت باید برای بررسی ان‌ها حضوری به پزشک خودتان یا در صورت عدم دسترسی به ایشان به بیمارستان مراجعه کنید:
– اختلال قاعدگی در خانم‌ها
– بزرگ شدن سینه‌ها در مردان
-چاقی افراطی و افزایش کلسترول
-افزایش قند خون (دیابت)
-اختلال در ریتم و ضربان قلب
– تشنج
– بروز لختهٔ خونی در اندام‌ها
-حرکات غیر عادی و غیر اختیاری در صورت و بدن
– تورم مفاصل

– یک توصیهٔ مهم:
– توجه داشته باشید که تمام داروهای روانپزشکی فقط بنابر تشخیص یک روانپزشک که از مکانیسم اثر آن‌ها و از نحوهٔ تعامل نروترانسمیتر‌ها و رسپتور‌ها در سلولهای عصبی آگاهی ِ کامل داشته و برآن‌ها مسلط است قابل تجویز است و مصرف خودسرانهٔ دارو‌ها آن هم فقط با کسب ِاطلاعات سَرسَری از صفحات اینترنتی و یا توصیه‌های ناقص ِ دانشجویی و یا با الگو گرفتن از نسخهٔ سایر بیماران و تهیه آن‌ها از مراکز غیر مجاز خیابانی، بسیار خطرناک است و عواقب آن قابل پیش بینی نیست.
-همچنین در جریان باشید که سود و زیان دارو را باید در مقایسه با یکدیگر بسنجید و به صرف وجود یک عارضهٔ کوتاه مدت، خودتان را به اشتباه از مصرف دارویی که می‌تواند سرنوشت خلق و رفتار و شخصیت شما را به سمت یک زندگی سالم و پر از آرامش سوق دهد، محروم نکنید.

نویسنده: دکتر پرویز علی وردی (روانپزشک)
-وبسایت:  www.parvizaliverdi.com 
-پی نوشت: کپی برداری و حذف نام نویسنده عملی غیر اخلاقی بوده و درشان یک انسان فرهیخته نیست.

30 Comments

  1. سلام آقای دکتر خسته نباشید
    مادرم ۵۵ سالشه ۳ ساله قرص اعصاب مصرف میکنه از الانزاپین گرفته تا آسنترا و کلونازپام و …
    یک ماهی هست که طبق نظر دکتر ۵قرص مصرف میکنه که دو قرص الانزاپین ۵ و رهاکین۲۰۰و پرگابالین ۷۵ رو دوبار در روز و قرص های آسنترا ۵۰ و کلونازپامرو یکبار در روز مصرف میکنه .سوالم اینه که مصرف این همه قرص با هم مشکلی ایجاد نمیکنه وآیا اینکه ترکیب خوبیه چون ما هیچ بهبودی در مادرمون ندیدیم و خیلی هم کم حرف و کم تحرک شده و عکس العملش به محیط اطرافش خیلی کم شده در واقع میخوام اینو بگم که هوشیاریش کم شده و اکثر اوقات رو تو خواب به سر میبره و مستاصل موندیم تو این اوضاع چی کار کنیم چونکه تو شهرستان هم زندگی میکنیم واز شانس بد ما دکتری که مادرم تحت نظرش بود از اینجا رفته حالا به نظر شما دوز این داروها کم تر بشه مشکلی ایجاد نمیشه؟!

    • وقتی یه بیماری مزمن و طولانی میشه وجود اطرافیان باهوش که بتونن بفهمن کدوم دارو مفیده و کدوم دارو عوارضش از سودش بیشتره،و گزارش دقیقی بدن غنیمته.تا به کمک اون گزارشات دارو تنظیم بشه.پزشک ماهی یکبار بیمار رو میبینه و نمیتونه همه ی تاثیرات دارو رو پیش بینی کنه

  2. سلام جناب دکتر وقتتون بخیر
    ممنون از پاسخگویی و اهتمام شما به سوالات . پدر من بالای ۸۰ سال هستن و مبتلا به آلزایمر هستن . من از یکماه قبل از سال جدید از طریق آنلاین(بدلیل کرونا و مشکلات بدنی ) اقدام به درمان ایشان با پزشکان محترم مغزو اعصاب کردم .تا امروز چند نوبت ویزیت شدند و داروهاشون تعویض یا تغییر دوز داده شده اما شرایطشون بدتر شده . قبل از درمان دارویی میتونستن حرکت کنن و خودشون راه برن اما الان دیگه نیاز به مراقبت ۲۴ ساعته دارن . اختلال خواب ، پرگویی و بیقراری و گاهان توهمات و هزیانگویی دارن ، در حال حاضر اولانزاپین و ترانکوپین دوبار ، ممانتین ،دپاکین ، کلرودیازپوکساید بعلاوه ویتامین و فولیک اسید مصرف میکنند ، اگر خواب نباشن یا در حال تکرارجملات یا تقاضای غذا هستن و کلن بیقرارن ، با توجه به اینکه میدانم آلزایمر روند بهبود ندارد هدف ما کنترل و آرامش ایشان برای امکان نگهداری در منزل است.
    تاثیرات دارویی را باتوجه به اثراتی که برای اولانزاپین فرمودید چطور می بینید و این روند درمانی درست طی میشود؟ راهنمایی بفرمائید ،سپاس

    • کنترل ایشون کار سختیه.از طرفی نیاز به دوز بالای ارامبخش دارن از طرفی دوز بالا منجر به بدترشدن هوشیاری میشه
      پزشکان هم که از نزدیک نمیبینن.درواقع خود شما باید دستتون بیاد کدوم دارو موثرتره و اونو به پزشکان اطلاع بدید

  3. با سلام دخترم ۱۷ سال دارد دچارانورکسیا شده دکتر الانزپین ۲٫۶ کلرودیازوپوکساید و شربت سیپرو هپتادین داده مصرف همزمان این داروها تداخل ایجاد نمیکنه؟و الان شدیدا لاغر شده ولی چربی و فررتین خون بخاطر بی اشتهایی عصبی کم شده
    ممنون از وقتی که میگذارید

  4. سلام اقای دکتر
    مامان من بی اشتهایی و نفرت شدید از پدرم به دلیل خیانت داره که مدام لعن و نفرین می کنه پدرمو و همشم می خوابه میگه میلی به زندگی ندارم و بیماری جسمی گوارشی هم داره که پارسال جراحی شد و میگه این بلاها به خاطر خیانت پدرتونه سر من اومده و … و ضعف ماهیچه قلب و نارسایی کلیه داره و ضعف جسمانی شدید شاید وزن مادرم بیست و چند کیلو باشه
    چند وقت هم شبی یه زولپیدم ۵ مصرف می کرد که چون براشون خوب نبود قطع کرد
    مدتیه فراموشی هم کمابیش داره گاهی چیزی رو چند بار می پرسه و خب مشخصه که الزایمر هست چون مادرشون هم مبتلا بودن به الزایمر
    الان با یه روانپزشک صحبت کردیم اولانزاپین دو و نیم شبی نصفی براشون تجویز کردن
    سوالم اینه تو مقاله فرمودین برای افراد مسن الزایمری الانزاپین ممکنه باعث سکته بشه من یادم رفت به روانپزشکشون بگم ایشون دچار الزتیمر هستن
    به نظرتون این دوز هم خطرسازه و باعث سکته و یا تشنج میشه؟ مادرم ۷۲ ساله و روزی یکی اسپیرونولاکتون۲۵ برای مشکل قلب مصرف می کنن. ممنون

  5. سلام اقای دکتر الانزاپین دو و نیم مثلا با پنج ماه مصرف ممکنه اختلال حرکتی برگشت ناپذیر بوجود بیاره؟ من الان حدود دوماهه مصرف میکنم نمیدونم دکتر تا کی ادامه میده برام .نمیخوام دچار این عارضه بشم

  6. سلام آقای دکتر
    بنده بخاطر لاغری مفرط به دکتر رفتم و برام قرص الانزاپین ۵ میل نوشت که الان مدت ۴ ماه مصرف می کنم اما اصلا اشتهایم زیاد نشده و وزنم هم زیاد نشده و قرص کلومیورامین نیز برام نوشت که بدتر بی اشتهایم کرد. قدم ۱۸۱ و وزنم ۶۷ کیلو می باشد. آقای دکتر به نظر شما از چه قرصی استفاده کنم که وزنم زیاد بشه چونکه خیلی از نظر روحیه و اعتماد به نفس اثر بدی گذاشته در ضمن دکتر تغذیه رفتم یک سری رژیم غذایی داد که موثر نبود.لطفا راهنمایی کنید چه قرصی باید مصرف کنم.با تشکر

  7. به نام خدا
    سلام آقای دکتر
    بنده الانزاپین ۵ ۱/۴ آن را مصرف می کنم یعنی نصف در نصف قرص
    و سرتالین ۵۰ هم مصرف می کنم
    مشکل من اینه که اگر هر چه زیاد می خوابم مثل ۱۰ ساعت عملکرد ذهنم بالا میره و سریعتر به بررسی بر روی موضوعی که فکر می کنم به نتیجه میرسم.و اگر خواب به ۵ یا ۶ برسه عملکرد ذهنم به شدت پایین می یاد.مثلا در یک موضوع مشترک تفکر می کنم در حالت خواب زیاد ۱ دقیقه و در حالت خواب کم ۵ دقیقه به نتیجه مورد نظر میرسم
    من از سال ۹۲ که دکتر هر دو دارو را برام تجویز کرد همچنان این داروها را مصرف می کنم بدون تحت نظر قرار گرفتن پزشک
    البته تو این مدت الانزاپین ۵ کامل را به ۱/۴ و آسنترا ۱۰۰ را به سرتالین ۵۰ تغییر و رساندم
    با تشکر

  8. سلام وقت بخیر..اقای دکتر من رفتم روان پزشک و ایشون برای من الانزاپین دو و نیم و میرتازاپین تجویز کردن…الان حدود سه هفته میشه که مصرف میکنم…هیچ عوارضی نداشت ولی قاعدگیم نامنظم شده و الان ۸ روز از وقتی که باید پریود میشدم گذشته ولی هنوز پریود نشدم..چی کار کنم؟؟

    • اگر تا یکهفته دیگه پریود نشدید به دکتر زنان مراجعه کنید تا با تزریق هورمون باعث نظم دوباره سیکل بشن

  9. اقای دکتر مرسی ک با حوصله با سوال کاربرا جواب میدین…همسرم ب خاطر واکنش زیاد به استرس و مشکلات روزمره دچار بی حسی و سرد شدن موقت دست و پا و تنگی نفس و حالت تهوع میشد و به دکتر مراجعه کردیم و سیتالوپرام و الانزاپین و فولیک اسید تجویز کردن …همسرم خیلی کمبود وزن هم داره ولی ی هفته بعد از شروع مصرف قاعدگیش دو هفته زودتر شروع شده و ده روزه خونریزی شدید داره ایا میتونه بخاطر عوارض نادر الانزاپین باشه ک براش داروی جایگرینی تجویز بشه یا خیر؟

  10. سلام خدمت شما .اقای دکتر میشه بی زحمت بفرمایید قرص ۱۰میلی الانزاپین معادل چند میلی آری پیپرازول هست.ممنون

  11. با سلام وخسته نباشید.آقای دکتر میخواستم بپرسم آیا میشه بجای الانزاپین ،کوئتیاپین رو مصرف کرد.آیا اثر کوئتیاپین مثل الانزاپین هست در پارانویا.بی زحمت بفرما یین طرز قطع الانزاپین و شروع کوئتیاپین چطور هست.مدت مصرف الانزاپین ۱۲سال بوده.عوارضی مثل چاقی شدید و چربی و افزایش انزیم کبدی داده.بهرحال تعویضش با کوئتیاپین که جدیدتر امده میتونه مفید باشه؟ از نظر سایکولوژیک پاسخ به الانزاپین نسبتا رضایت بخش بوده در مدت مصرفش.ولی با توجه به این مطالب به نظر شما تعویضش با کوئتیاپین مشکلی نداره.ممنون از پاسخدهیتون.

  12. سلام خدمت آقای دکتر، آیا مصرف قرص الانزاپین ۲/۵ میلی گرمی شبی یک عدد باعث عدم اسپرم سازی در مردان می شود. با تشکر

  13. سلام من ۲ساله که شبا به افکار منفی فکر می کنم بعد دوسال رفتم دکتر بهم الانزاپین ۵ دادهبایکی دیگه الانزاپین رو ۱روز خوردم همش شلم پکرم دکتر گفته پانیکه لطفاً کمک کنید راه‌های غیراز دارو پیشنهاد کنید

  14. سلام دکترمن بهم قرص الانزاپین ۵ داده اصلا به درد اضطراب و استرس میخوره اعتیاد اور هست بعد از دیدن پستتون نگران شدم لطفا کمکم کنید اخه شبا که میخوام بخوابم به چیزهای مختلفی فکر کنم مثلا الانه که بمیرم الان دیوونه میشم میبرنم دیوونه خونه البته دکتر من خیلی به این حرفا توجه نکرد فقط به اضطرابم که مثلا شبا به فکر میفتم و دست وپام به رز میفته دقت کردو اینو بهم داد با ازیپم ایا بخورم یا نه

Comments are closed.